شالیکوبی؛ صنعتی که چشمانتظار حمایت است
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی بلاغ؛ مازندران رتبه اول تولید برنج کشور را دارد و سالانه حدود یک میلیون تن برنج سفید در شالیکوبیها تبدیل میشود.
از سویی دیگر، مازندران دارای بیش از ۹۰۰ واحد شالیکوبی فعال است که در این میان، لزوم نوسازی و بهروزرسانی تجهیزات شالیکوبیها برای افزایش راندمان و ارتقای کیفیت برنج تولیدی، ضرورتی اجتناب ناپذیر قلمداد میشود.
بهسازی واحدهای شالیکوبی سنتی مازندران در راستای افزایش کیفیت برنج یکی از ضرورتهایی است که در سایه کمبود نقدینگی، هزینه بالا، محدودیت مشوقها و تسهیلات، عدم رغبت شالیکوبیداران سنتی، عدم تخصیص مناسب کمکهای بلاعوض و یارانه و مواردی از این دست، در استان مازندرن مغفول مانده است.
ظرفیت شالیکوبیهای مازندران ۲ برابر تولید است
استاندار مازندران با تأکید بر ضرورت مدیریت مصرف انرژی در استان تصریح کرد: کمیتهای ویژه برای کاهش ناترازی انرژی، بهویژه در واحدهای پرمصرف مستقر در شهرکهای صنعتی، تشکیل خواهد شد تا الگوهای بهینه مصرف و سازوکارهای اجرایی در این زمینه عملیاتی شود.
یونسیرستمی با اشاره به اهمیت حفظ اراضی تولیدی استان خاطرنشان کرد: بررسی تغییر کاربریها و متناسبسازی کاربری اراضی از موضوعات اساسی این جلسه بود، چرا که مازندران یک استان تولیدمحور است و حفاظت از زمین باید محور تصمیمگیریها قرار گیرد.
وی با اشاره به توان اکولوژیک استان افزود: توسعه صنایع بالادستی باید متناسب با ظرفیتهای موجود انجام شود و در برخی حوزهها که به مرحله اشباع رسیدهاند، ناچار به اعمال محدودیت در صدور مجوز هستیم.
استاندار مازندران با ارائه آماری از وضعیت شالیکوبیها در مازندران گفت: تاکنون بیش از یکهزار و ۳۰۰ مجوز شالیکوبی در استان صادر شده که ظرفیت آنها حدود دو برابر توان تولید است؛ بهطوری که امسال ۹۴۰ واحد فعال و حدود ۳۰۰ واحد غیرفعال بودهاند.
یونسیرستمی اذعان کرد: برای هدایت سرمایهها به سمت صنایع فعال و بهرهور، اعمال محدودیت در صدور مجوزها اجتنابناپذیر است و این موضوع بهصورت کارشناسی و متناسب با ظرفیت هر شهرستان در جلسات آتی شورای برنامهریزی اجرایی خواهد شد.
لزوم باز طراحی مدل صدور مجوز شالیکوبی در مازندران
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی مازندران در ادامه به تصمیمات اتخاذشده در حوزه مرکبات اشاره کرد و گفت: از این پس، صدور مجوز برای واحدهای بستهبندی مرکبات تنها در صورتی امکانپذیر خواهد بود که سردخانهای با حداقل ظرفیت سه هزار تن در کنار واحد بستهبندی احداث شود.
کریمپور همچنین با اشاره به برنامههای استان برای ساماندهی بازار برنج، گفت: با هدف حفظ اعتبار برنج مازندران، جلوگیری از اختلاط محصول و ایجاد شفافیت در بازار، تشکیل «صندوق حمایت و توسعه بخش برنج» با مشارکت دولت و بخش خصوصی در دستور کار این شورا قرار گرفته است.
به گفته وی، این صندوق با عضویت کشاورزان، صنایع تبدیلی و تجار رسمی، کلیه موضوعات حوزه برنج به این صندوق واگذارخواهد شد.
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی مازندران تأکید کرد: اصلاح الگوی کشت، بازنگری در برشهای ابلاغی متناسب با توان اکولوژیک استان و تصمیمگیری مبتنی بر واقعیتهای زیرساختی، مسیر دستیابی به توسعه پایدار در مازندران است و شورای برنامهریزی استان با جدیت این رویکرد را دنبال میکند.
برخورد قانونی با شالیکوبیهای فاقد ثبت در سامانه جامع انبارها
مدیر جهاد کشاورزی بابل خاطرنشان کرد: این بازدید نظارتی با حضور نمایندگان پلیس امنیت اقتصادی، نماینده اداره صمت، نماینده بازرسی و نظارت بر کالاهای اساسی جهاد کشاورزی استان و تعدادی از دستگاه های دیگر برگزار میشود.
شهیدیپور با اشاره به این که شناسایی واحدهای فاقد ثبت و بروزرسانی در سامانه جامع انبارها در این خطه از شمال انجام شده است، تاکید کرد: در این راستا واحدهای شالیکوبی در سطح شهرستان بابل مورد بررسی قرار می گیرند تا از ثبت و بروزرسانی تمامی واحدهای فعال در سامانه جامع انبارها اطمینان حاصل شود.
وی ضمن تشکر از شالیکوبیدارانی که تاکنون نسبت به ثبت جامع انبار اقدام کردهاند، ادامه داد: این اقدام در راستای ساماندهی و نظارت دقیقتر بر فرآیند تولید و توزیع برنج در شهرستان بابل انجام میشود.
مدیر جهاد کشاورزی بابل تصریح کرد: بازرسی از شالیکوبیها به صورت مستمر ادامه خواهد داشت و هدف از این اقدامات حمایت از تولیدکنندگان و مصرفکنندگان و جلوگیری از هرگونه تخلف در این زمینه است.
شالیکوبی با دست روی دست گذاشتن مدرن نمیشود!
کارشناس کشاورزی با تأکید بر لزوم بهروزرسانی فناوریهای موجود برای افزایش بهرهوری و کیفیت محصول نهایی خاطرنشان کرد: بررسی راهکارهای نوین برای تبدیل ضایعات به محصولات با ارزش افزوده، تاثیر مستقیم چالشهای انرژی بر سودآوری واحدهای شالیکوبی و نیز تقویت نظارت بر کیفیت تجهیزات تولیدی و عملکرد واحدهای فرآوری، از جمله ضروریاتی است که باید در دستور کار متولیان امر قرار گیرد.
عظیمی تصریح کرد: تداوم روشهای سنتی و فقدان زیرساختهای مدرن، همراه با عدم بهرهگیری از توان مهندسی داخلی در طراحی و راهاندازی واحدها، سودآوری را برای کشاورزان و واحدهای فرآوری با مشکل مواجه کرده است.
وی، شالیکوبی را حلقهای حیاتی در زنجیره تأمین برنج کشور خواند و افزود: صنعت شالیکوبی برای ارتقا، نیازمند حمایتهای هدفمند و سیاستگذاریهای هوشمندانه است.
کارشناس کشاورزی در پایان تاکید کرد: طراحی و اعطای مشوقهای مالی و سرمایهگذاری برای نوسازی ناوگان فرسوده دستگاههای شالیکوبی، راهاندازی شرکتهای خدمات مهندسی به منظور نظارت بر کیفیت ساخت تجهیزات و طراحی اصولی واحدهای صنعتی و نیز توسعه آموزشهای تخصصی و کاربردی برای نیروی انسانی شاغل در صنعت شالیکوبی از جمله مواردی است که باید با جدیت دنبال شوذ تا این صنعت به پویایی مطلوب خود برای تبدیل به یک وزنه قابل اتکا در اقتصاد مازندران، دست یابد.
حمایت واقعی؛ نه وعده، نه آمارهای غلط
به طور متوسط در تبدیل یک میلیون و ۴۰۰ هزار تن شالی تولیدی در مازندران حدود ۹۵۰ هزار تن برنج سفید حاصل میشود که در واحدهای شالیکوبی سنتی حدود ۲۲۰ هزار تن آن برنج نیم دانه است و در حالی که در شالیکوبیهای مدرن این میزان به حدود ۷۰ هزار تن نیم دانه کاهش مییابد.
در تحلیل دیگر این آمار میتوان گفت که اگر سرانه مصرف برنج در کشور را ۳۶کیلو گرم محاسبه کنیم با افزایش تولید ۱۵۰ هزار تنی ناشی از کاهش شکستگی برنج در شالیکوبیهای مدرن، برنج بیش از چهار میلیون نفر تامین میشود.
همچنین این مساله منجر به افزایش درآمد کشاورزان نیز میشود چراکه کشاورز اگر شالی خود را در شالیکوبیهای مدرن به برنج سفید تبدیل کند، در هر تن تا ۱۳۰کیلوگرم برنج سفید یکدست بیشتری بدست میآورد که میتواند با قیمت کامل به فروش برساند.
بدیهی است صنعت شالیکوبی نقش کلیدی در زنجیره تولید برنج ایفا میکند و نوسازی و بهروزرسانی تجهیزات این کارخانهها میتواند بهطور قابلتوجهی به افزایش راندمان، کاهش ضایعات و ارتقای کیفیت برنج تولیدی کمک کند.
بنابراین ضروری است که دولت در راستای حمایت از این صنعت، برنامههای حمایتی مختلفی ازجمله ارائه تسهیلات بانکی، کمکهای بلاعوض و یارانه برای خرید تجهیزات مدرن را در الویت این بخش، قرار دهد.
فقط یک چیز، حمایت واقعی؛ نه وعده، نه آمارهای غلط. مسئولان باید به صنعت به چشم یک فرصت نگاه کنند، نه تهدید. سرمایهای که در استان وجود دارد باید حفظ شود. بانکها باید منابع خود را عادلانه توزیع کنند؛ حمایت در نوسازی، سرمایه در گردش و ایجاد بازار فروش، ضرورت امروز صنعت شالیکوبی است. اگر اینها محقق شود، صنعت شالیکوبی میتواند حتی به ستون اقتصاد در مازندران تبدیل شود.
گزارش: مجتبی قربانی