مدیریت هیجانی کودک، کلید سلامت روان است
علی وطندوست در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «سرای نور،» با تأکید بر اهمیت مدیریت هیجانات کودکان در زمان وقوع بحرانها، اظهارکرد: گاهی آنقدر درگیر خود بحران میشویم که فراموش میکنیم کودکان نه ذهنیت پخته و نه توانایی پردازش رویدادهای پیچیده ما را دارند و احساسات کودکان با بزرگسالان کاملاً متفاوت است؛ آنها ممکن است ترس خود را با چسبیدن به والدین، کابوس دیدن، لجبازی و… نشان دهند، پس وظیفه ما این است که با زبانی ساده و صادقانه درباره اتفاقاتی که میافتد با آنها صحبت کنیم.
این متخصص روانشناسی و استاد دانشگاه هشدار داد: هرگز از جملاتی مانند «من خودم خیلی ترسیدم» استفاده نکنید، زیرا باعث ایجاد مشکل در ناخودآگاه کودک شده و ترس از دست دادن والدین را در او تقویت میکند، باید بگویید: «من گاهی نگران میشوم اما بلدم آرامش خودم را برگردانم، به تو هم کمک میکنم این اتفاق بیفتد.» وطن دوست تأکیدکرد: به کودکان قولهای بیجا ندهید که «هیچ اتفاق بدی نمیافتد». جمله صحیح این است: دقیقاً نمیدانم فردا چه اتفاقی میافتد، اما قول میدهم با تمام توانم از تو مراقبت کنم و من در کنار تو هستم.
رسانه؛ شمشیری دو لبه در شرایط بحرانی
وی با اشاره به اینکه در دنیای امروز که اخبار لحظهای از هزاران کانال به خانهها سرازیر میشوند، مدیریت تماشای رسانه به یکی از چالشهای اصلی والدین تبدیل شده است، خاطرنشانکرد: روشن ماندن دائم تلویزیون و پخش اخبار، حتی به عنوان صدای زمینه، کودکان را تحت تأثیر منفی قرار میدهد و تصاویر تکراری از صحنههای بحران، لحن نگرانکننده گزارشگران و موسیقی تنشزا، همگی اضطراب کودک را چند برابر میکنند.
این متخصص روانشناسی و استاد دانشگاه عنوانکرد: روزانه تنها یک یا دو بار و در زمانهایی که کودک حضور ندارد، اخبار را دنبال کنید و اگر کودک سوالی پرسید، پاسخ مختصر و مناسب سن او بدهید و به کودک بگویید: «احساساتی مثل ترس، ناراحتی و حتی عصبانیت، کاملاً طبیعی است و همه آدمها این احساسات را دارند.
روال عادی زندگی؛ سپر محافظ روان کودکان
وطندوست یکی از مؤثرترین راهها برای کاهش استرس کودکان در بحران را حفظ روال عادی زندگی تا حد ممکن نامبرد و افزود: خواب منظم، تغذیه سالم و زمان بازی برای کودکان حیاتی است و وقتی دنیای بیرون آشفته و غیرقابلپیشبینی است، همین تکرار روالهای آشنا مانند زمان مشخص خواب، خوردن صبحانه کنار هم یا قصه شب توصیه میشود، برای نوزادان تا پنج سال، بغلکردن، موسیقی ملایم و اسباببازی متناسب با سن و برای کودکان بزرگتر، نقاشی کردن، فعالیت بدنی و شنونده خوب بودن والدین، مؤثرترین راهکارهاست و به کودک میگوید که هنوز چیزهایی وجود دارد که تغییر نکرده و میتواند به آنها تکیه کند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود خطاب به والدین گفت: در شرایط بحرانی، بسیاری از والدین دچار فرسودگی هیجانی میشوند و کودک شما مانند یک آنتن حساس، اضطراب شما را میگیرد حتی اگر کلمهای نگویید.
این متخصص روانشناسی و استاد دانشگاه بیانکرد: اگر خودتان حال خوبی ندارید و کودک به سمت شما میآید، هرگز با عصبانیت نگویید «بس کن، اعصابم خورده است». به جای آن بگویید: «عزیزم، الان کمی خستهام و نیاز به زمان دارم تا آرام شوم، بعد با همدیگر صحبت میکنیم و این کار هم به شما فرصت میدهد آرامش خود را بازیابید و هم به کودک یاد میدهد که احساسات منفی قابل مدیریت هستند و او مقصر آن احساسات نیست.
بهداشت روان خانواده را جدی بگیرید
وطندوست افزود: روال عادی زندگی شامل خواب، غذا و بازی را نه فقط برای فرزندانتان، بلکه برای خودتان هم جدی بگیرید زیرا مدیریت بهداشت روان خانواده به ویژه در شرایط بحرانی، سلامت هیجانی کودکان را تضمین میکند.
وی تأکیدکرد: هیچ بحرانی تا ابد باقی نمیماند، اما زخمهای روانی اگر بیتوجه بمانند، سالها بعد هم خود را نشان میدهند و یادمان باشد در سختترین شرایط هم، حضور آرام و همراه یک والد میتواند روشنترین چراغ برای کودک باشد.