جنگ شناختی و رسانهها؛ میدان نبرد امروز جامعه
طهماسبی ادامه داد: در این فضا، افراد حتی بدون آگاهی از حقیقت، به بازنشر محتواهای غلط یا حمایت از حرکتهایی که اهداف آن را نمیدانند، ترغیب میشوند. مثال روشن آن، جریانهای اخیر در دانشگاهها و شبکههای اجتماعی است که برخی جوانان، بدون شناخت کامل، علیه نظام یا با دیدگاههای احساسی موضع گرفتهاند.
وی با اشاره به نمونههای تاریخی و معاصر افزود: در گذشته برای تغییر مسیر جنگها، هزینههای بسیار سنگین نظامی لازم بود؛ اما امروز با ابزار رسانهای، میتوان با هزینه کم، تأثیرات گستردهای روی افکار عمومی گذاشت. نمونههای متعددی از اثرگذاری شبکههای اجتماعی و جریانهای رسانهای بر حوادث ایران و جهان وجود دارد که نشان میدهد عملیات روانی بسیار حرفهای و هدفمند انجام میشود.
این کارشناس رسانه همچنین به نقش والدین و مدارس در مقابله با جنگ شناختی اشاره کرد و گفت: اگر خانوادهها و نظام آموزشی نسبت به این تهدیدها غفلت کنند، نسل جوان آسیبپذیر میشود. آموزش سواد رسانهای یعنی توانایی تحلیل پیامها، تشخیص خبر درست از نادرست و آگاهی از اهداف پشت محتواهای رسانهای. بدون این مهارت، افراد درگیر موجسازیها و شایعات خواهند شد.
طهماسبی به پروژههای بزرگ رسانهای و جنگ ترکیبی اشاره کرد و افزود: جنگ شناختی میتواند باعث شود افراد حتی علیه منافع خود عمل کنند. تجربه حوادث اخیر و جریانهای شبکههای اجتماعی نشان میدهد که افراد بسیاری تحت تأثیر هیجانات رسانهای، بدون آگاهی، در مسیری قرار گرفتند که اهداف آن را نمیشناختند.
وی با تأکید بر اینکه رسانهها میتوانند هم فرصت و هم تهدید باشند، گفت: اگر سواد رسانهای در جامعه تقویت شود، میتوان از ظرفیتهای مثبت رسانهها بهره برد و آسیبهای فرهنگی و اجتماعی را کاهش داد. اما اگر غفلت کنیم، جامعه به راحتی تحت تأثیر جنگ شناختی قرار میگیرد و ارزشها و رفتارهای نسل جوان تغییر خواهد کرد.
این کارشناس رسانه در پایان سخنان خود بر اهمیت همکاری خانوادهها، مدارس، دانشگاهها و نهادهای فرهنگی تأکید کرد و گفت: تنها راه مقابله با اثرات منفی جنگ شناختی، ارتقای آگاهی عمومی و تقو
یت تفکر انتقادی در میان مردم است. جامعهای که بتواند رسانهها را تحلیل کند، کمتر تحت تأثیر عملیات روانی و شایعات قرار خواهد گرفت.